Amerika Birleşik Devletleri’nde üniversite veya yüksek lisans eğitimi almak, kuşkusuz büyük bir prestij ve kariyer fırsatıdır. Ancak dolar kurunun durumu ve Amerika’daki yaşam masrafları düşünüldüğünde, öğrencilerin aklındaki ilk soru bellidir: “Öğrenciyken çalışıp masraflarımı çıkarabilir miyim?”
Cevap hem evet hem hayır. F1 vizesi temel olarak bir “eğitim vizesi”dir, çalışma vizesi değildir. Ancak Amerikan hükümeti, öğrencilere belirli kurallar çerçevesinde yasal çalışma ve tecrübe kazanma hakları tanır.
Bu rehberde; kampüs içi çalışma, okurken staj yapma imkanı (CPT) ve mezuniyet sonrası çalışma hakkı (OPT) kavramlarını en ince detayına kadar inceleyeceğiz.
1. Altın Kural: İzinsiz Çalışmak (Kaçak Çalışma)
Detaylara girmeden önce en önemli uyarıyı yapalım: F1 vizesi ile bir restoranda garsonluk yapmak, Uber sürmek veya nakit karşılığı bebek bakıcılığı yapmak kesinlikle yasaktır.
Bu tür “kayıt dışı” işler, vize ihlali sayılır. Tespit edildiği anda vizeniz iptal edilir, sınır dışı edilirsiniz (deport) ve bir daha Amerika’ya girmeniz çok zorlaşır. Kariyerinizi riske atmayın, yasal yolları kullanın.
2. Kampüs İçi Çalışma (On-Campus Employment)
Amerika’ya ayak bastığınız ilk günden itibaren sahip olduğunuz tek yasal çalışma hakkı budur.
-
Nedir? Okulunuzun sınırları içerisinde, üniversiteye veya üniversiteye bağlı işletmelere hizmet veren işlerdir.
-
Nerelerde Çalışılabilir? Üniversite kütüphanesi, öğrenci kafeteryası, spor salonu, yurt resepsiyonu veya idari ofisler.
-
Çalışma Saati Sınırı: Okul dönemi devam ederken haftada en fazla 20 saat (Part-time) çalışabilirsiniz. Tatil dönemlerinde (Yaz ve kış tatilleri) bu süre haftada 40 saate (Full-time) çıkabilir.
-
İzin Gerekir mi? Hayır, USCIS’ten (Göçmenlik Bürosu) özel bir izin almanıza gerek yoktur. Okulunuzun uluslararası öğrenci ofisinden (DSO) onay almanız yeterlidir.
3. CPT (Curricular Practical Training) Nedir?
CPT, eğitiminiz devam ederken kendi alanınızda staj yapmanıza olanak tanıyan bir çalışma iznidir.
-
Amaç: Teorik eğitiminizi pratikle birleştirmek. Yani yapacağınız iş, doğrudan okuduğunuz bölümle ilgili olmalıdır. (Örn: Bilgisayar mühendisliği öğrencisinin bir yazılım firmasında kod yazması).
-
Ne Zaman Başvurulur? Genellikle 1 akademik yılı (2 dönem) tamamladıktan sonra başvurabilirsiniz.
-
Süre: Part-time (haftada 20 saat altı) veya Full-time (haftada 20 saat üstü) olabilir.
-
Kritik Detay: Eğer 12 ay veya daha fazla “Full-time CPT” kullanırsanız, mezuniyet sonrası OPT hakkınızı kaybedersiniz. Bu yüzden öğrenciler genelde Part-time CPT’yi tercih eder.
4. OPT (Optional Practical Training) Nedir?
Öğrencilerin en çok ilgisini çeken kısım burasıdır. OPT, F1 vizesi sahibi öğrencilere, eğitimlerini tamamladıktan sonra (veya bazen tamamlarken) alanlarında 12 ay boyunca tam zamanlı çalışma hakkı tanıyan geçici bir istihdam iznidir.
OPT Hakkında Bilmeniz Gerekenler:
-
Mezuniyet Sonrası: Çoğu öğrenci bu hakkı mezun olduktan sonra (“Post-completion OPT”) kullanır. Böylece 1 yıl boyunca Amerika’da kalıp maaşlı bir profesyonel olarak çalışabilirsiniz.
-
İş Bulma Şartı: OPT başvurusu için elinizde bir iş teklifi olmasına gerek yoktur. Ancak OPT kartınız (EAD Card) geldikten sonra 90 gün içinde bir iş bulamazsanız izniniz yanar.
-
Bölüm Uyumu: Çalışacağınız iş, diplomanızı aldığınız alanla doğrudan ilgili olmalıdır.
Mühendisler İçin Müjde: STEM OPT Extension (24 Ay Ek Süre)
Eğer bölümünüz Bilim, Teknoloji, Mühendislik veya Matematik (STEM) alanlarından biriyse, 12 aylık OPT sürenize ek olarak 24 ay daha uzatma alabilirsiniz.
Yani toplamda 3 yıl (36 ay) boyunca Amerika’da yasal olarak çalışabilir ve H-1B çalışma vizesine geçiş için büyük bir avantaj yakalayabilirsiniz.
5. CPT ve OPT Arasındaki Farklar Tablosu
| Özellik | CPT (Müfredat Stajı) | OPT (İsteğe Bağlı Staj) |
| Zamanlama | Okul devam ederken yapılır. | Genelde mezuniyetten sonra yapılır. |
| İşveren | Başvuru sırasında işveren belli olmalıdır. | Başvuru sırasında işverene gerek yoktur. |
| Kullanım | Müfredatın bir parçası olmalıdır. | Sektör tecrübesi içindir. |
| İzin Mercii | Okul yetkilisi (DSO) onaylar. | USCIS (Devlet) onayı ve EAD kartı gerekir. |
| Ücret | Genelde ücret yoktur, okul sürecidir. | Başvuru ücreti (yaklaşık $410) vardır. |
6. Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) Alabilir miyim?
Evet! Yasal bir iş bulduğunuzda (Kampüs içi, CPT veya OPT), Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) almaya hak kazanırsınız. Bu numara Amerika’da kredi skoru oluşturmak, ev kiralamak ve bankacılık işlemleri için hayati önem taşır.
Sonuç: Kariyerinizi Şansa Bırakmayın
F1 Vizesi sadece bir diploma değil, aynı zamanda global bir kariyerin kapısıdır. Kampüs içi çalışmalarla harçlığınızı çıkarabilir, CPT ile staj yapabilir ve OPT ile Amerikan iş dünyasına profesyonel bir adım atabilirsiniz.
Ancak tüm bu süreçlerin başlayabilmesi için önce o vizeyi pasaportunuza basmanız gerekir. Okulunuzdan I-20 belgeniz geldi ama vize randevusu bulamıyor musunuz?
Okul başlangıç tarihini kaçırmak, tüm bu kariyer planlarını 1 dönem veya 1 yıl ertelemek demektir. abderkenrandevu.com olarak, bot destekli randevu takip sistemimizle size en uygun ve en erken tarihi yakalıyoruz.
Eğitim hayatınıza geç kalmayın, hemen erken randevu fırsatlarını sorgulayın!


